O que lle falta o tempo

              daquel que foi medindo

              a pegada aquela que non digo,

              pegada que soia se puxo o seu nome.

              Son resta da esperanza -diferencia quedou-

              Multiplicada xa nacín,

              pra qué dividirme agora?

              San, enteira voume indo,

              san, enteira vou quedando,

              o paso xa me cederon,

              inda que o camiño se vira,

              vaise virando en duro,

              as pegadas ben se ven

              vense volcar nas penas,

              liman os picos dos montes,

              raxan a cume i o mar,

              raxan as alturas todas,

              raxan a neboa,

              raxan o sol,

              ráxanse todas nunha,

              ésta cingese

              vaise cinguindo.

              ¡Terra, alma dona¡

              Pegada que soia

              se puxo o seu nome.

María Mariño Carou é unha figura singular no contexto da literatura galega pola obra, pola biografía, pola recepción. Vinte e sete anos separan a publicación do seu primeiro libro Palabra no Tempo da edición de Verba que comeza. Ao longo dese tempo creouse arredor desta escritora un veo de misterio, alimentado polo seu afastamento do mundo literario.

Naceu en Noia no ano 1907. Filla de Xosé María Mariño e Filomena Carou, era a cuarta de cinco irmáns. A súa infancia e xuventude nesta localidade están marcadas polas dificultades económicas da familia, uns anos -poucos- de escola e logo traballa como costureira polas casas. As amigas lémbrana como unha persoa estraña e solitaria. O traslado a Escarabote (Boiro), onde unha tía súa traballaba de cociñeira no Pazo de Goián, que tiña unha boa biblioteca, permítelle o acceso a algunhas lecturas. Ese descoñecemento da cultura libresca é un dos aspectos subliñados por Uxío Novoneyra, ao insistir na orixinalidade da súa escrita.

Habería que agardar 27 anos desde a publicación de Palabra no Tempo para que se dese a coñecer o seu segundo libro; unha edición promovida por Uxío Novoneyra e Antón Avilés de Taramancos e publicada polo Concello de Noia. No volume Verba que comeza recóllese unha ampla mostra dos poemas escritos por María Mariño no último ano da súa vida, enferma xa de leucemia. Antes, de acordo cos datos facilitados por Uxío Novoneyra, escribira dúas obras en castelán que non se coñecen: "Los años pobres. Memoria de guerra e postguerra" e "Más allá del tiempo". No ano 1994 Edicións Xerais publica a Obra Completa.

Unha poética radicalmente intimista e unha linguaxe rupturista caracterizan, segundo Carme Blanco, estudosa da súa obra, a escrita de María Mariño. Unha personalidade literaria que se sitúa nas marxes do canónico no seu tempo. A súa figura suscitou e segue a suscitar interpretacións diversas. Unha mirada embazada durante moito tempo polo descoñecemento da súa vida e a desconfianza do proceso de escrita da súa obra.

Lingua proletaria do meu pobo
eu faloa porque si, porque me gusta
porque me peta e quero e dame a gana
porque me sae de dentro, alá do fondo
dunha tristura aceda que me abrangue
ó ver tantos patufos desleigados,
pequenos mequetrefes sen raíces
que ó pór a garabata xa non saben
afirmarse no amor dos devanceiros,
fala-la fala nai,
a fala dos abós que temos mortos,
e ser, co rostro erguido,
mariñeiros, labregos da linguaxe,
remo e arado, proa e rella sempre.

Eu faloa porque si, porque me gusta
e quero estar cos meus, coa xente que sufren longo
unha historia contada noutra lingua.

Non falo prós soberbios,
non falo prós ruíns e poderosos,
non falo prós finchados,
non falo prós estupidos,
non falo prós valeiros,
que falo prós que aguantan rexamente
mentiras e inxusticias de cotío;
prós que súan e choran
un pranto cotián de volvoretas,
de lume e vento sobre os ollos núos.
Eu non podo arredar as miñas verbas de
tódolos que sufren neste mundo.
E ti vives no mundo, terra miña,
berce da miña estirpe,
Galicia, doce mágoa das Españas,
deitada rente ó mar, ise camiño...

CELSO EMILIO FERREIRO

Na mitoloxía celta documéntase con frecuencia a existencia de vasillas e mesmo armas que posuían propiedades máxicas.

Dagda, fillo de Danann, tiña no seu poder un caldeiro coa propiedade de resucitar os mortos. De feito, un relato galés refire que o rei Artur, o mesmo que fixeran Orfeo ou Xilgamés, descé aos infernos para se apoderar do caldeiro máxico. 

Este mito ten o seu paralelo dentro do corpo mitolóxico cristián na figura do Grial, ou Graal. 

 O Graal é o vaso, ou cálice que emprega Xesucristo na Derradeira Cea para beber e que Xosé de Arimatea utilizou para recoller o sangue do Mestre cando agonizaba no Gólgota, transportándoo, a seguir, á Gran Bretaña, onde se perdeu a súa pista.

Outras versións do mito estipulan que Satanás, ao ser expulso do Paraíso, deixou caer unha enorme esmeralda, que fou a materia prima da construcción do Graal. O seu garda é o Rei Pescador que fica ferido, mergullado na máis absoluta inmobilidade, e nun estado fronteirizo entre a vida e a morte, non achándose, propriamente, nin vivo nin morto.

Como queira que fose, a proucra do Graal resulta unha das máis sonadas xestas da materia de Bretaña.  

Segundo a lenda, o rei Artur está con todos os seus cabaliros da táboa redonda cando entra misteriosamente na estancia, pendurado do ar, sen que ninguén vexa quen terma del, e cuberto dun veludo branco, o santo Graal. O pazo fica ateigado de excelente fragancia, o Graal paira en volta das mesas e, sen que ninguén saiba como, desaparece. Entón Galván promete comezar a procura do Graal, ao que se suman os demais cabaleiros ("A demanda do Santo Graal" Manuscrito anónimo do século XIII) 
Debido a que todos están, en maior ou menor grau, en estado de impureza ninguén acada este obxetivo. Lanzarote consegue velo, mais polo seu pecado de adulterio con Xenebra, esposa de Artur, un vento ardente abrásao. Só o seu fillo Galaaz atinxe a contemplación do vaso santo. 
 

O arte de falar e a virtude de calar

Falar é fácil, pero calar require prudencia e dominio.

Falar oportunamente, é acerto.

Falar frente o inimigo, é civismo.

Falar ante a xustiza, é valentía.

Falar para rectificar, é un deber.

Falar para defender, é compaixón.

Falar ante unha dor, é consolar.

Falar para axudar a outros, é caridade.

Falar con sinceridade, é rectitude.

Falar de un mesmo, é vanidade.

Falar restituindo fama, é honradez.

Falar disipando falsos, é conciencia.

Falar de defectos é lastimar.

Falar debendo calar, é necedade.

Falar por falar, é tontería.

Calar cando acusan, é heroismo.

Calar cando insultan, é amor.

Calar as propias penas, é sacrificio.

Calar de un mesmo, é humildade.

Calar miserias humanas, é caridade.

Calar a tempo, é prudencia.

Calar en dor, é penitencia.

Calar palabras inútiles, e virtude.

Calar cando firen, é santidade.

Calar para defender, é nobreza.

Calar defectos alleos, é benevolencia.

Calar debendo falar, é cobardía.

Debemos aprender primeiro a CALAR para logo poder FALAR.

Hai que recordar sempre que as palabras pronunciadas deben ser máis importantes que o silencio que rompen.

Non importa as xustificacións que se plantexen, coido que é absolutamente imposible algo coma unha guerra xusta e correcta.

As guerras son incruentas, sucias, cheas de tristura e miserias. O ser humano que viviu unha guerra sabe que xamáis debe repetirse. As xentes vagan nun mar de fogo, angustia extrema, sentindo unha terrorífica tristura e impotencia vendo como as persoas morren a seu lado.

Na guerra, os seres humanos son tratados como medios para un fin e só produce sofrimento e calamidades as persoas comúns, as familias, as nais… Cada persoa que morreu nunha guerra era un ser irremplazable e invalorable, o pai, o fillo o amigo, o curmán dalguen… Por iso debemos sempre opoñernos a guerra. Todas as rivalidades e conflictos deben ser resoltos con diálogo, sabiduría, diplomacia… sobre todo sabiduría e non mediante o poder da forza.

No seu libro “No más guerra”, o dous veces gañador do Premio Nobel, Linus Pauling, escribiu: “Yo creo que existe un poder en el mundo que es mayor que el poder maléfico de la fuerza militar, o de las bombas nucleares. Existe el poder del bien, de la moralidad y del humanismo. Yo creo en el poder del espíritu humano”.

É probable que unha das primerias condicións para o establecemento da paz sexa que a xente se coñeza uns e outros, que comencen a comprenderse e apreciarse mutuamente. A xente xoven que non está atrapada no pasado pode a miudo abrir o camiño.

É demasiado arriesgado deixar o futuro do mundo nas mans dos políticos. As persoas deben ser sabias e tomar decisión e accións en pro da paz. Debemos unirnos máis alá das fronteiras, unirnos no noso rechazo a idea da guerra mesma. A paz nunca pode ser alcanzada con só esperala. É necesario que cada un de nos, sin importar o débiles que coidemos ser, tomemos medidas

Gabriela Miestral escribiu o seguinte: “Tengan coraje, mis amigos, el pacifismo no es un dulce como algunos piensan. Continúen hablando por la paz, contra viento y marea. El pacifismo no es algo fácil. Uno no debe aceptar la injusticia en silencio. Mis amigos, continúen levantando su voz hasta que el círculo de paz se extienda”.

Somos nós os que debemos construir un mundo sin guerras. Se pensamos que é unha meta imposible, que vida teremos?

Aquí vos deixo un vídeo dos Dire Straits, chamado Brothers in Arms. Non sei si é o máis apropiado para o que aquí escribin, pero gustame a canción.

Cando "colgo" algún vídeo non acostumo a facer ningún comentario, nenbargantes coido que vale a pena tomarse dous minutos para ver este fantástico vídeo. Claro que só e a miña opinión.

Aznar é socio de Ruper Murdoch e gana millons grazas a familia Bush, como premio polo vasallaxe ofrendado para propiciar unha guerra na que han morto miles de inocentes. Aznar ten as mans manchadas de sangue. Algunha vez sentarase diante dun tribunal de guerra como criminal que é?

No seguinte vídeo recollese un resumo de todo o que aconteceu. AVISO: Ten imaxes moi fortes, non podía ser doutro modo xa que foi unha auténtica matanza: